Posted in Uncategorized

Ավագ Դպրոցի Հեղինակային կրթական ծրագրային կազմակերպումը

Ուսումնառության պայմանագիր՝ Ավագ դպրոց, հեռավար ուսուցման ծրագիր՝ ուսումնասիրությունների համակարգումը

Ողջույն եմ Մնացականյան Մարիամն եմ, ես կներկայացնեմ կրթահամալիրի ավագ դպրոցի պայմանագիրը ինչպես նաև Հեռավար ուսուցման պայմանագիրը և սովորողների թվերը:

Երկար ուսումնասիրություններից հետո նկատեցի որ հեռավար սովորողնեիր քանակը ամեն տարի և տարվա ընթացքում շատանում է, հետեվաբար մեզ համար պարզ է դառնում այն փաստը որ կրթահամալիրը շատ լավ է մատուցում այս ծառայությունը և ունի պահանջարկ:

Ինչը կապված է հեռավար սովորողի վճարի հետ՝ ես կարծում եմ որ այն որպես հեռավար ուսուցում դա այն ուսուցումն է որ կարող է և պետք է լինի ու արժենա թանկ, քանի որ ուսուցիչը լրացուցիչ ժամնակ է հատկացնում սովորողի հետ անհատական աշխատելու վրա:

Երբ ուսումնասիրեն հեռավար և առկա սովորողների պայմանագրերը կնկատենք որ միջավայրն է ավելանում և առկա սովորողը օգտվում է դպրոցի խոհանոցից, լաբարատորիաներից, գինու դպրոցին, կավագործության լաբարատորիաից և այլն, իսկ հեռավար սովորողը չի օգտվում այդ միջավայրից, բայց նա օգտվում է մեկ այլ անհատական ծառայությունից, և դա ուսուցչի հետ անհատական քննարկում,տեսակապով հանդիպելու հնարավորությունն է: Շատ մեծ հնարավորություն ունի նաև հեռավար սովորողը նրանով որ նա կարող է բնակվել այլ երկրում օրինակ Չինաստանում, ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում և միարժամանակ սովորել մեր կրթահամալիրում դրանով ապահովել կրթության իրավունքները : Եվ կրկին կկրկնեմ որ Հեռավար սովորողի ուսվճարը պետք է լիլի ամենա թանկը որովհետեվ ամեն բան անհատականացված է սովորողի հետ կապված:

Ուսումնասիրելուց հետո հասկացա որ Ավագ դպրոցում կա 28 հեռավար սովորող,որը գրեթե հավասար է մեկ դասարանի չափի: Այսեղ արդեն աշխատանքը դասարանական չէ այլ ուսուցիչը յուրաքանչյուրին ցուցաբերում է անհատական ուշադրություն, քանի որ 28-ին էլ առանձին առանձին են ուղարկվում առաջադրանքները:

Ես խոսել եմ Ընկեր Մարթաի Ընկեր Լիլիթի գրասենյակի ղեկավարի, հեռավար ուսուցման ուսուցիչների հետ ու հասկացա որ յուրաքանչյուրին անհատական ժամանակ և մոտեցում են ցուցաբերում բոլորի հետ հատիկ հատիկ աշխատելով, ու երբ նայում եմ հա դասարանումել ա անհատական լինում ինչոր բան,ուսուցիչը ինձ հետ անհատական քննարկում կամ որևէ այլ աշխատանք ա կատարում, բայց հեռավարի դեպքում լռիվ այլ է սկսած նամակագրությունից: Ինձ թվում է լիովին պազ և արթարացված կլինի որ ուսուցիչների աշխատանքը գնահատվի բարձր և վճարը լինի թանկ հեռավար սովորողի համար:

Դեռևս հասցրել եմ ուսումնասիրել միայն այս երկու պայմանագրերը, բայց կաշխատեմ ավարտել պայմանագրում այդ լրացուցիչ ծառայություների ցանկը հասկանալ, որովհետև արդեն մի քանի տարի է ինչ կրթահամալիրում եմ ու նկատում եմ թե ինչքան է այն փոխվում, զարգանում, աճում և միգուցե հարկ լինի պայմանագրում նեռարելու թե ինչ ծառայություններ են ավելացել որոնք դեռ առտացոլված չէ պայմանագրում:

Ինչը վերաբերում է ինքնակրթությանը այն կա բայց այս դեպքում սովորողը այդքան շատ չի բախվում ուսուցչի անհատական մոտեցմանը, ինչքան հեռավարի դեպքում, հեռավարը փոքր ինչ այլ ծառայություն է: Կարծում եմ նաև պիտի պայմանագից միգուցե միջավայրին վերաբերվող հարցերը հանվի, որովհետև եթե սովորողը պայմանագիրը կնքել է ու արդեն 1 տարի է արտերկրում է, իսկ ես մեր ցանկը ուսումնասիրելիս տեսա որ կան աշակերտներ ում մոտ կա այդ խնդիրը և նրանք գտնվում են Չինաստանում ԱՄՆ-ում և չեն օգտվում այդ միջավայրից միգուցե պետք է հանվի այդ կետեր հեռավար սովորողի պայմանագրից և հեռավարի դեպքում այլ բաներ ավելացվեն:

Այստեղ կթողնեմ պայմանագրի հղումը և դուք էլ կարող եք այն ուսումնասիրել:

Հղումը 1 ՝

Հղում 2՝

Հղում 3՝

Posted in Uncategorized

Ծաղկունքի միջնակարգ դպրոցի 12-րդ դասարանցիների հյուրընկալություն ՄՍԿՀ-ում

Մենք այս ագամ հանդիպեցի 12-րդ դասարանցիների հետ, ծանոթացանք, շրջեցինք դպրոցում ծանոթացան մեր կրթահամալիրի անցուդարձին: Թե ինչով ենք զբաղվել կներկայացնեմ լուսանկարների օգնությամբ:

Առաջին հերթին մենք գնացել էինք մեր վալսի փորձերին, ապա միասին անցկացրինք մեր երգի դասը:

Հետո միփոքր հանգիստ ու նորից շրջեցինք դպրոցով բայց այս անագամ արդեն գինու և գինեգործության դպրոցում Ընկեր Արտակի հետ միասին և իր ուղեկցությամբ: Իմացանք գինու հետ կապված շատ նրբություններ, իմացանք խաղողի շատ տեսակների մասին, տեխնիկան և համտեսեցին:

Հետո նորց հավագվեցինք Ավագ դպրոցում ու քննարկեցինք այդ օրը լսեցինք տարբեր և հետաքրքիր կարծիքներ:

Ահա այսպես հետաքրքիր և բուռն ժամանակ ենք անցկացրել չնայած որ ժամանակը սահմանափակ էր: Եվ միմիանց հրաժեշտ տվեցինք խեստանալով որ կհանդիպեն մյուս շաբաթ իրեն գյուղում:

Նպատակը հանդիպելու ՝

Մեկօրյա հանդիպում

  1. Ծաղկունք գյուղի դպրոցի շրջանավարտների հյուրընկալությունը Ավագ դպրոց միտում ունի ծանոթացնելու սովորողներին կրթահամալիրում  <ցտեսություն-ցնծություն> ծրագրին։ 
  2. Համատեղ օրվա<օրերի> անցկացումը փորձի փոխանակման լայն հնարավորություն է ընձեռում։
  3. Սովորողները կխոսեն իրենց դպրոցներում անցկացվող <ցտեսություն-ցնծություն> <Վերջին զանգ> նախագծերից, կպատմեն նախապատրաստական աշխատանքների մասին, կլսեն միմյանց կարծիքները, հնարավորություն կունենան քննարկելու, վերլուծելու նախագծի բաղադրիչները։
  4. Քննարկման, ներկայացման վերջում կնշվեն երկուստեք առաջարկներ, նոր մոտեցումներ։ 

Օրվա ժամանակացույց

  1. 10:30դիմավորում Մայր դպրոցում
  2. 11:00-ից աշխատանքային հավաք-քննարկում  <<Ցտեսություն-ցնծություն>> նախագծի շուրջ։ Ներկայացնում են սովորողները։
  3. 11:55 Պարի, վալսի և երգի պարապմունքներին մասնակցություն։ Նելի Փիլոյան, Արշակ Գասպարյան
  4. 12:35-12:55 Ընդմիջում Ավագ դպրոցի խոհանոցում
  5. 13:00-14:00-այցելություն Քոլեջ, Գինու դպրոց․ Արտակ Ռշտունի
  6. Օրվա ավարտ-քննարկում
  7. 15:00 Ճանապարհում
Posted in Հունվարյան ճամբար Արևելյան դպրոցում, Նախագծային աշխատանք, Uncategorized

Հունվարիան ճանբար Արևելյան Դպրոցում

Առաջին օրը ծանոթացանք ծրագրի և այն ամենի հետ ինչ պետք է անեինք այդ 1 ամսվա ընթացքում: Երկուշաբթի երբ գնացինք Արևելյան դպրոց օրը սկսեցինք ընդհանուր պարապունքով, որից հետո գնացինք արդեն երեխաների հետ աշխատելու: Մենք բաժանված էինք տարբեր խմբերի օրինակ ես և մի քանի աղջիկներ ովքեր նաև իմ ընկերներն են միասին ընտրել էինք Դիզայնը: Առաջին օրը երբ հարցրինք թե ինչ կուզեն միասին պատրաստենք շատերը ցանկություն հայտնեցին պատրասլել Ծրարներ: Իսկ մի մասը ցանկություն հայտնեց պատրասլել մոլորակներ րիեն մարդուկների հետ միասին: Այդ ամենը կարող եք տեսնել ներգևում ցուցադրված նկարներում: Առաջին օրը նաև հասցրիք հանդիպել մեր կրթահամալիրի Մեղվագորիծի հետ:

Օր 2-Օրը կրկին սկսեցինք պարապունքով և բոլորս լիցքավորվեցինք լավ տրամադրությամբ և անցանք աշխատանքին: Երեխաների հաջորդ խումբը տեսնելով մյուսների ծրարները կրկին ցանկություն հայտնեցին որ իրենքել պատրաստեն: Այս անգամ որոշեցինք անել Դիջիթեքյան ոճի մեջ, քանի որ այն մոտենում էր: Ամեն մեկը արեց իր անհատական ձևավորումը:

Օր 3– Այս անգամ հանդիպելով երեխաների հետ առանց խոսք նրանք առաջարկեցին որ կրկին պատրաստենք այդ Դիջիթեքյան ծրարները, չգիտեմ ինչու բայց փոքրիկները շատ էին սիրել այդ աշխատանքը և անհնդատ խնդրում էին որ պատրաստենք, չէի կարող մերժել երբ նայում էի այդ վառ և ուրախ աչուկներին:

4– Չորրորդ օրը մեզ միացավ նաև մյուս դիզայնի խումբը: Միասին կատարեցինք համատեղ աշխատանք և պատրաստեցինք ստվերային խաղ և փղիկ էջանշան, երեխաները շատ էին ոգևորվել և չէին ուզում դադարեցնել աշխատանքը։

Բնութագրությունը հասանալի չէ
Բնութագրությունը հասանալի չէ
Բնութագրությունը հասանալի չէ

Oր 5– Բոլորս կատարում էինք միասնական աշխատանք: Ինչումն էր դա կայանում մենք բոլորս միասնական պար և երգ էինք սովորում և սովորեցնում էին 12-րդ դասարանցիները:

Բնութագրությունը հասանալի չէ
Բնութագրությունը հասանալի չէ

Այսպես անցավ մեր առաջին շաբաթը Արևելյան դպրոցում: Իսկ հիմա կներկայացնեմ մի փոքր ֆոտոշարք:

Posted in Նախագծային աշխատանք, Uncategorized

Սեբաստացիները հյուրընկալել էին Մարտակերտի շրջանի Ճանկաթաղ գյուղի ընկերներին

Այս անգամ մեր հյուրերը եկել էին Մարտունու շրջանի Ճանկաթաղ գյուղից։ Եկել էին 7-12-րդ դասարանցիները, իրեց ուսուցիչների և ծնողների հետ չորս օր անցկացրին Երևանի Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրում։ Կցանկանամ մի քանի բառով ներկայացնեմ իրենց և իրենց կյանքը։

Որտեղ հիմա բնակվում են այս մարդիկ արդեն դարձել է սահմանամերձ տարածք և վտանգը մեծ է իրենց համար, քանի որ ամեն պահ կարող են թշնամիները գալ, նրանք գտնվում եմ իրենցին ամենաշատը 500-600-մետր հեռավորության վրա։ Երեխաները իրենց մոտ շատ են բայց չեն կարողանում հանգիստ դուրս գալ բակ այն պարզ պատճառով որ վախենում են հայտնվել թշնամու թիրախի տակ։ Դա պատճառ է հանդիսանում լքել այդ տարացծքը և նվիրեն թշնամուն։ Նրանք կորցրել են իրենց տարածքի մեծ մասը 2020թվականի պատերազմի ժամանակ, իսկ առաջին պատերազմի ժամանակ կրկին կորցրին տարածքներ այդ թվում նաև իրենց դպրոցը ևայն այրվել է դեռ շատ վաղուց, բայց քանի որ հնարավորություն չունեն վերանորոգելու հիմա շատ վատ պայմաններում գտնվող տարածքում են դասերը անցնում, շատ փոքր դասարաններում և ոչ այդքան լավ պայմաններում։Կան նաև այլ խնդիրներ՝ չունեն խմելու ջուր, գազ, անասնապահության համար լավ պայմաններ, ամբողջ տարածքը ականապատ է և եթե անգամ պահեն նրանք գնում են այդ հատված և պայթում, չունեն լավ գրքեր դաս անելու համար կա գրադարան բայց ոչ շատ գրքերով և այլն։ Եվ ունեն միայն մեկ եկեղեցի բայց այն գործող չի չունեն քահանա և այն վերանորոգվել է բարերարների շնորհիվ, իսկ մինչ դա այն ուղղակի փոքրիկ մատուռն էր։ Հիմա որոշ նկարների օգնեւթյամբ կներկայացնեմ այդ ամենը։

Բնութագրությունը հասանալի չէ
Դասարանն է որը շատ փոքր է
Բնութագրությունը հասանալի չէ
Բնութագրությունը հասանալի չէ

Բնութագրությունը հասանալի չէ
Իրենց գյուղի տեղն է

Այն նախկինում հայտնի է եղել այլ անունով իսկ ավելի կոնկրետ Աղավնավանք

📻Ճանկաթաղ. կյանքը պատերազմից հետո․ 16․10․2021 - YouTube

Իսկ հիմա կներկայացնեմ այն օրերի մասին որը անցկացրին կրթահամալիրում։

Ճամփորդական օրերի ընթացքում ծանոթացան․

  1. Կրթահամալիրային ախատակարգին, անցուդարձին
  2. Ուսումնական պլանին և դասընթացներին
  3. Արտադրությամնբ ուսուցմասնը
  4. Կրթահամալիրում գործող լաբորատորիաներին

Առաջին օրը անցավ շատ հագեցած։

  • Ծանոթացան կրթահամալիրին և նրա անցուդարձին
  • Խոցոգործություն
  • Ծանոթություն տարբեր սպորտաձևերի հետ
  • Այցելություն Ծիծեռնակաբերդ
  • Թափառումներ Երևանի փողոցներով
  • Ագարակ
  • Այցելություն կրթահամալիրի գինետուն
  • Զրույց քննարկում
Մեր չրի համտեսումը

Առաջին օրվա ավատն էր։

Երկրորդ օրը առավոտյան նախաճաշից հետո այցելեցինք մեր դպրոցի ծաղկանոց և հետո շարժվեցինք դեպի թանգարան։

Թանգարանից հետո կրկին թափառումներ էին մինչև օրվա վերջ։

Իսկ վերջին օրը արդեն հանդիպեցինք կրթահամալիրում ունեցանք հետաքրքիր հանդիպումներ և կլոր սեղան դպրոցի տնօրենի հետ, սովորեցին մեր ազգագրական պարերից և իհարկե պարեցինք։

Քննարկման թեման՝

  1. Մտահղացումների և գյուղում կրթական մակարդակի բարելավման համար նախատեսված ծրագրերի հեռավար մենթորություն։
  2. Ճամփորդությունների շարունակություն․ այցելություն Արցախ, Ճանկաթաղ գարնանը
  3. Սովորողների հետ առցանց դասեր, բլոգավարության հմտություններ։ Գյուղի համար կբացվի բլոգ, որտես սովորողները, ծնողները, դասավանդողները կկարողանան տեղադրել կարևոր նյութեր գյուղի մասին, կամ կփորձեն տարածել իրենց պատմությունը՝ հետագայում հովանավորներ գտնելու համար։
  4. Ուսումնական մասով․ նախագծային աշխատանքների ծրագրում, Ճանկաթաղում արտադրական ուսուցման startup:
  5. Ուսուցիչների վերապատրաստում Ճանկաթաղում։ Ճամփորդական բաղադրիչ։

Հուսով եմ ձեզ դուր եկավ և կրկին կհանդիպենք, շնորհակալ եմ նաև դրական էմեցիաների և հիշողությունների համար կկարոտենք։

Posted in Նախագծային աշխատանք, Պատմություն, Uncategorized

Սեպտեմբերի 15-ը պատմության մեջ

Ինչեր են տեղի ունեցել սեպտեմբերի 15-ին?

Տվյալ ամսվա ամսի 15-ին տարբեր տարիների ընթացքում տեղի է ունեցել տարբեր իրադարձություններ, իհարկե դրանցից յուրաքանչյուրին կարող եք ինքներդ ծանոթանալ, իսկ ես կփորձեմ ներկայացնել այն ամենը ինչը ես ինքս եմ պեղել։

Առաջինը կխոսեմ Լեման եղբայրներ մասին։ 2008 թվական, երբ տեղի ունեցավ փլուզումը Լեման եղբայրները ամբողջ երկրի 4-րդ ամենամեծ ներդրումային բանկն էր, որը ուներ շուրջ 25000 աշխատակիցներ։ 1844թվականին գերմանացի ներգաղթյալ Հենրի Լեմանի կողմից, Ալաբամա նահանգի Մոնտեգոմեիր քաղաքում բացեց մի խանութ, այն համեստ և չոր ապրանքների համար խանու էր։ Այս իրադարձությունների հետո 1850 թվականին, երբ Հենրի եղբայրներ ՝ Էմանուելն ու Մայերը միացան նրանց բիզնեսը հայտնի դարձավ որպես Լեման եղբայրներ անվամբ։ Ավելացնեմ որ Լեմանը նաև ընդլայնեց վարկերի ծագման մեջ ՝ ձեռք բերելով 5 հիպոտեքային վարկատու 2003-2004 թվականների միջև, ներառյան ոմանք,ովքեր մասնագիտացված էին անշարժ հիպոթեքային վարկերի գծով, որոնք տվեցին ավելի թույլ վարկով վարկառուններին, որոնք սովորաբար չէին կարողանա հօպոթեք ձեռք բերել։

Այս պահին այսքանը Լեման եղբայրների մսին, եթե ցանկանում եք իմանալ ավելին գնացեք այս հղումով։

Հղումը։

Հաջորդը կխոսեմ Բրիտանիայի ճակատամարտի մասին։

1940 թվական սեպտեմբերի 15- <<Բրիտանիայի ճակատամարտում ալիքը շրջվում է>>։

Բրիտանիայի ճակատամարտը հասնում է գագաթնակետին, երբ (RAF) թագավորական ռազմաօդային ուժերը 1 ժամից պակաս տեղովությամբ 2 մարտերում խոցում էր 56 ներխուժող գերմանական ինքնաթիռ։ Թանկ արշավը համոզեց գերմանական հրամանատարությունը, որ Luftwaffe-ն չի կարող հասնել Բրիտանիայի օդային գերակայունության վրա, և իսկ հաջորդ օրը ցերեկային հարձակումը փոխարինցեվ գիշերային թռիչքով ՝ որպես պարտության զիջում։ Սակայն նացիստների առաջնորդ Ադոլֆ Հիտլերը սեպտեմբերի 19-ին հետաձգեց <<Առյուծ>> գործողությունը անորոշ ժամանակաով։ Սակայն գերմանական ծանր օգնության գրոհները Լոնդոնում և բրիտանական այլ քաղաքներում կշարունակվեին մինչև 1941-թվականի գարուն։ Փաստացի Բրիտանիայի ճակատամարտը հաղթեց։

Հղումը։

Շարունակելի․․․

https://www.history.com/this-day-in-history/south-vietnamese-forces-retake-quang-tri-cit

Posted in Uncategorized

5 օր Սևանում (Ծովինարում)

Այս անգամ դեպի ռազմական ճամբար մեկնեցինք Սևան, որտեղ ունեցա 5 հիանալի օրեր։ Ժամանելուն պես տեղավորվեցինք և սկսեցինք քննարկել մեր հետագա պլնները։ Ուղիղ մեկ ամիս էր անցել նախորդ  ռազամարազական ճամբարի վերադարձից և ահա կրկին սովորողների մի խմբով կրկն մեկնում ենք հնգօրյա հավաքի, այս անգամ Ծովինար։ Ուր գնացել էինք սույն ճամբարը գործում էր, որպես ճամբար ճամբարի մեջ ԵԿՄ-ի ճամբարային գոտու հարևանությամբ։

Առաջին օրը երբ հասանք տեղավորվեցինք և քննարկեցինք հետագա պլանները մենք երեխաներով սկսեցինք զբաղվել տարբեր խաղերով։ Զբաղվելուց հետո գնացինք ճաշի, որից հետո էլ գնացինք ցախ հավագելու որպեսզի խարույկ վառեինք, բայց անձրևը խափանեց մեր պլանները։ Բայց մենք չհուսահատվեցինք և վրաններում շարունակեցինք քննարկել մեր օրվա մասին։

Երկրորդ օրը արթնանալուն պես պատրաստվեցինք որպեսզի սկսեինք առաոտյան մարզանքները։ Մարզվելը ավարտում էինք և գնաում նախաճաշելու։ Ավարտելուն պես գնում էինք մեր վրանները մի փոքր հանգստանում և դուրս գալիս էլի որևէ հետաքրքիր խաղեր։

Եվ այս կերպ անցավ նաև մեր մնացաց օրը, բայց ամեն մեկում մնաց մի լավ հիշողություններ։

Posted in Uncategorized

Ամփոփենք իմ Հունվար ամիսը միասին

Ողջույն, վերջապես սկսվեց 2021 թվականը, այն ինձ մոտ շատ լավ էր սկսել և հուսով եմ ձեզ մոտ նույնպես այն լավ սկսվեց։ Ուզում եմ ձեզ պատմել թե ինչպես է անցել իմ Հունվար ամիսը դպրոցում որը մենք Սեբաստացիներս ասում ենք Հունվարյան Ճամբար։ Այն ինձ մոտ սկսեց մի շարք հանդիպումներով տարբեր մարդկանց հետ։ Առաջինը հանդիպեցի ժամանակակից գրող Հասմիկ Սիմոնյանի հետ և այն անցավ ուղղակի անկարագրելի լավ և հետաքրքիր։ Զրուցեցինք, քնարկումներ արեցինք, միասին թեյ խմեցինք մի խոսքով անցավ շատ լավ։ Իսկ արդեն երկրորդ հանդիպումս տեղի ուեցավ թուրքագետ Անդրանիկ Իսպիրյանի հետ և այն նույ նպես անցավ շատ հետաքրքիր։ Ունեցա ելի նոր հանդիպումներ որոնք անցան նույնքան լավ ինչքան նախորդները։ Այս ճամբարի ընթացքում հասցրի նաև իմ դասընկերների հետ գնալ սահադաշտ և ձեզ հիմա ցույց կտամ իմ մի քանի ծիծաղելի լուսանկարներից։

Ուղղակի օգնում էի կոչկեր

Ուզում եմ ասել որ անմոռանալի ու հիշարժան օրերից էր, նաև կուզենամ ասել նկարեք ձեր ընկերներին երբ իրենք ուրախ են և ժպտում են անկարագրելի բան է։

Հասցրել եմ նաև լինել Սևաբերդում սահնակ քշել։ Ճիշտ ասած փոքր ինչ տխրել էի քանի որ ճանապարհին անձրև էր գալիս և հույսս կորցրել էր որ ձյուն կլիներ, բայց անակնկալ հասանք և ձյունը մնացել էր և նույնիսկ սկսեց գալ, ես ուղղակի երջանիկ էի։ Հիմա նաև այնտեղից մի քանի լուսանկար կներկայացնեմ ձեզ։

Դեմքեր))))

Հունվար ամսին նաև հասցրի մասնակլել մի միջոցառման՝ Հայ-Իրանապարսկական որը նույնպես անցավ շատ լավ և հետաքրքիր։ Ներկայացումը դիտեցին շատերը և լսեցինք միայն դրական արձագանքներ, որը շատ հաճելի էր։Շնորհակալ եմ նաև նրանց ովքեր ներկա գտնվեցին այդ ներկայացմանը։ Տեղի ունեցավ նաև Դդմածեսը կամ ինչպես այլ կերպ են ասում Ղափամաի օր։ Պատրաստեցինք Ղափամա և այլ ուտեստներ կապված դդմի հետ։

Շատ շնորակալ եմ բոլորիդ որ գեղեցկացրիք իմ 2021թվականի Հունվար ամիսը։

Posted in Նախագծային աշխատանք, Uncategorized

Պատրաստում ենք Էրիշտա

Արշտա կամ այլ կերպ ռշտա, էրիշտա, դդմաճ  ուտեստ։ Պատրաստում են անալի, պինդ խմորից։ Խմորը բարակացնում են ինչպես լավաշը և, մի քանի տակ ծալելով, դանակով երիզաձև կտրատում, ապա արևի տակ չորացնում, թոնրի կամ փռի մեջ բովում։ Համարվում է ձմեռվա համար պահածո սննդամթերք։ Օգտագործվում է զանազան կերակուրներ՝ փլավ, ապուր և այլն պատրաստելիս։ Հայերից բացի արշտա պատրաստում են նաև Արևելքի որոշ ժողովուրդներ։

Մնք նախ և առաջ պատրաստել էինք խմորը,որից հետո այն մնացել և հասունացել էր։

Հաջորդ օրը մենք արդեն սկսեցինք էրիշտա պատրաստելու գործընթացը։ Առաջինը գրտնակեցինք խմորը և անցկացրինք խմորը կտրելու համար նախատեսված սարքի միջով և ստացանք գրեթե պատրաստի էրիշտան։ Մի քանի օր չորացնելուց հետո բովելուց հետո այն պատրաստ էր։

Ինչպես որոշեցինք ստեղծել <<<Արիշտայի ծեսը>>․․․ այսպես, Հայարփին առաջարկեց, բոլորով գեներացրինք միտքն ու անցանք աշխատանքի։ Պար, երգ, տեխնոլոգիա, խոհարարություն, պատմություն, ազգագրություն․ ահա այն ուսումնական բաղադրիչները որոնց շուրջ հավաքվեցինք ծեսին պատրաստվելու ընթացքում։ Սովորողների 6 խումբ էր աշխատում իրենց դասավանդողների հետ, որպեսզի ունենանք դեռևս չկրկնվող տոնախմբություն-ծես։

Արիշտայի ծեսի ամենակարևոր հյուրն էր տիկին Իրինան՝ Բջնիից, ով անտրտունջ, իր հետ բերելով բոլոր այն իրերը, որոնք անհրաժեշտ են արիշտայի համար, մեեր ծեսը լիարժեք դարձրեց։Իհարկե, պետք է պահենք ու տարածենք ավանդականը, բայց եթե կարող ենք ավանդականի կողքին ցույց տալ մոդեռնը, դա արդեն զարգացած մշակույթի մասին է խոսում։

Այստեղ նրանք փռած են որպեսզի չորանան
Ահա այսպես այն գրտնակում էր Տիկին Իրինան

Եվ մինչ այն պատրաստ լիներ մենք բռնեցինք շուրջ պար և սկսեցինք երգել։

Իսկ այս ամենը եփելու ցանկություն հաըտնել էր իմ դասընկեր Առաքել Գրիգորյանը

Ահա և վերջ ամեն ինչ արված էր միայն մնացել էր այն փաթեթավորել իսկ այդ հարցում մեզ օգնեց մեր սիրելու ընկեր Հասմիկն ու սուվորողները ու նրանք անցան գործի։ Պատրաստեցինք տոպրակներ՝ արիշտայի ձեռագերծ աշխատանքն ամբողջական դարձնելու համար։

Posted in Գրականություն, Uncategorized

Ավետիք Իսահակյան Լիլիթ

Երկինքն ու երկիրը, բոլոր կենդանիներն ու բույսերը մեկ խոսքով ստեղծելուց հետո՝ Աստված առնում է հողից մի կտոր և նրանից մարդ ստեղծում։ Բնակեցնում է Եդեմում։ Նորաստեղծ Ադամը հիանում է Աստծու հրաշալիքների վրա, դիտում անասուններին, թռչուններին և բույսերին, զարմանում և փառաբանում մեծ վարպետի անունը։ Բայց միայնակ ձանձրանում է: Աստված կրակի ճախրող բոցերից ստեղծում է Ադամի անդրանիկ կնոջը՝ Լիլիթին։ Ադամը զգում է, որ իր սիրտը կապված է Լիլիթին, իսկ Լիլիթը հիանում է իր չքնաղ պատկերով և Ադամի վրա ուշք չի դարձնում: Ադամը զամբյուղը լցրած պտուղներով ու ծաղիկներով փորձում է շահել Լիլիթի ուշադրությունը, սակայն զուր:Լիլիթը ծաղրում է հողից ստեղծված Ադամին, իսկ իրեն՝ հրեղեն էակին ավելի բարձր է դասում: Լիլիթին հրապուրիչ է թվում օձի վետվետուն, գալարուն մարմինը՝ ողորկ, սուր և նետվող։ Նրան այնպես է թվում, թե այն թափանցեց իր մարմնի միջով։ Լիլիթին հետաքրքրում է, թե ինչ կա դրախտից այն կողմ, երկրի վրա։ Իմանալով, որ դա սատանան է, տարվում է նրան տեսնելու մտքով: Լիլիթի անտարբերությունից խոցված Ադամը գանգատվում է Աստծուն: Աստված հանգստացնելով Ադամին՝ ճանապարհ է դնում։ Հրեշտակներին պատվիրում է իր մոտ բերել անհնազանդ Լիլիթին և խստագույնս կարգադրում է նրան հնազանդ լինել իր ամուսնուն:Սակայն չդիմանալով Ադամի գուրգուրանքին, Լիլիթը փախչում է նրանից: Ադամը որոնում է նրան և տեսնում է Սատանայի պարանոցից կախ ընկած ՝ տարփաբույր մեկոններով վարսերը պսակված։ Լիլիթ համբուրում է Սատանայի շրթները։ Եվ ծիծաղում են միասին գոհ ու երջանիկ։Աստված թմրություն է բերում Ադամի վրա և նրա կողից ստեղծում է նոր ընկեր՝ Եվային, որ իր ծագումի բերումով հնազանդ լինի Ադամին, կարողանա սիրել միայն նրան և մխիթարել։ Եվան հնազանդ է լինում Ադամին, սակայն Ադամը՝ նստած Եվայի կողքին, երբ լսում է վարդենիների շրշյունը՝ նրա մեջ Լիլիթի շունչն է առնում։ Դրախտի բույրերի մեջ Լիլիթի բույրն է զգում և սոխակների երգերի մեջ՝ Լիլիթի ձայնը։ Երբ Եվան գգվում է Ադամին և իր սև մազերով ծածկում է Ադամի դեմքը, Ադամ տեսնում է Լիլիթի ոսկեհուր վարսերը միայն: «Եվա» են հնչում նրա շրթները, սակայն «Լիլիթ» է արձագանքում նրա հոգին։
Եվ երբ ճիգ է անում Լիլիթին մոռանալու, գրկում է հավատարիմ Եվային, կրծքին սեղմում և համբուրում— նա այդ ժամանակ Լիլիթին է սեղմած տեսնում իր կրծքին, Լիլիթին համբուրում, Լիլիթին զգում, միայն Լիլիթին… 

Posted in Պատմություն, Uncategorized

Դավիթ Բեկ

Դավիթ Բեկ (1669, Սյունիք – 1728, Հալիձոր), հայ զորավար, իրանական խաների և թուրքական նվաճողների դեմ Սյունիքի ազատագրական շարժման առաջնորդ։ Ծնվել է 1669 թ. Սյունիքի Կովսական աշխարհի Բաղք գյուղում, իշխանական տոհմից է։ Դավիթ Բեկ (ծննդյան թվականը անհայտ 1728 ) հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, զորավար: Ծառայել է վրաց թագավոր Վախթանգ VI-ի բանակում: Սյունիքի մելիքների որոշման համաձայն՝ Դավիթ Բեկը իր զորախմբով 1722-ի վերջին եկել է Կապան և գլխավորել օտար զավթիչների դեմ բռնկված ազատագրական շարժումը։

Vardan Mamikonyan.jpg
  • 1722 թվական – Առաջին հարվածը Ղարաչոռլու կոչվող ռազմիկ ցեղի նկատմամբ, որը տեղավորվում էր Որոտանի ծովը տանող ճանապարհին և ուներ ռազմական շոշափելի առավելություն և դրանով խոչընդոտում էր հայկական զինված ուժերի միավորմանը և համագործակցությանը։
  • 1722 թվական – Դավիթ Բեկը հաստատվեց Շինուհայր/Շնհեր/ ավանում և ձեռնամուխ եղավ բերդի ամրացմանը։
  • 1722 թվական – Շինուհայրում Դավիթ Բեկը հրավիրեց Տաթևի առաջնորդին, շրջակայքի հայ Զինվորության ղեկավարներին և առաջնորդներին միավորել ուժերը թշնամու հնարավոր հարձակման դեմ։
  • 1722 թվական – Ջեվանշիր ցեղի մեջ էր մտնում նաև Ղարաջոռլուներին օգնության հասած Օթուզիքի ցեղը։
  • 1722 թվական – Դավիթ Բեկի հրամանով Մխիթար Բեկը հանկարծակի հարձակմամբ ոչնչացրեց Քյուրթալ կոչվող ավանում կենտրոնացած թշնամուն։
  • 1722 թվական – Շինուհայրում Դավիթ-Բեկին ներկայացան Չավնդուրիտանուտեր Թորոսը և Գողթնի ու Հին Ջուղայի տանուտերերը և հայտնեցին իրենց պատրաստակամությունը՝ կռվելու նրա հետ միասին։
  • 1722 թվական – Հակառակորդի գերակշիռ ուժերը ջլատելու նպատակով կիրառել է ահաբեկչական տակտիկա /գույքաթափ, զինաթափ էր անում, խլում էր երիվայրները և այդ ամենը ծառայեցնում պատերազմի պետքերին, նույն ձևով վարվում էր նաև իրեն դիմադրող մելիքների հետ։
  • 1723-1724 թվականներ – Պատժվեցին իսլամ ընդունած Տաթևի տեր Մելիք Բաղրը և դավաճան Երիծվանիկի Մելիք-Ֆրանգյուլը։ Նրանք երկուսն էլ զրկվեցին իրենց ունեցվածքից և գլխատվեցին։
  • 1724 թվական – Գարուն-Ղարաբաղի սղնախների 2000 մարտիկ Ավան յուզբաշու և Իվան Կարապետի օգնությամբ անցան Ղափան և Դավիթ Բեկի հետ մասնակցեցեին Զեյվա և Որոտան բերդերի շուրջ ծավալված պայքարին։
  • 1724 թվական – Դավիթ Բեկը, Սիսիանից անցնելով Փոքր Ղափան, մոտ 6-7 հազարանոց բանակով հաջողությամբ դիմադրեց հակառակորդի բազմահազար հետևակ և հեծյալ գնդերին։ Կռվին միացում էին Մեղրիի, Կալերի և Գենուազի մարտիկները։
  • 1720 թվական – Ղարաբաղի սղնախներում կազմակերպական և ռազմական գործունեությամբ համբավ ստացան «շիրվանցի տղերքը», այսինքն՝ Շամախու խանական զրորքերի մեջ ծառայող հայ զինվորականները։
  • 1717 թվական – Ավան յուզբաշին անցավ Ղարաբաղ և անուն հանեց սղնախների ռազմական հետագա մարտերում։
  • 1722 թվական – Մայիս- լեզգիների դեմ գանձակեցիներին օգնության հասնող վրաց զորքերը վարձատրվեցին ռազմական ավարի հաշվին՝ քաղաքի շրջակա գավառների բնակչությանը թալանելով։
  • 1720-ական թվականներ – Իրանահայ առևտրական միջավայրից մի շարք գործիչներ ասպարեզ եկան, ակտիվորեն կապվելով հայ ազատագրական շարժմանը, մի քանիսն էլ ռուսական կողմնորոշման մեջ տեսան հայ ժողովրդի փրկությունը։
  • 1724 թվական – Իվան Կարապետը Ղարաբաղ հասցրեց Պետրոս Մեծի հայ ժողովրդին ուղղած կայսերական հրովարտակը, ըստ որի՝ ցարը իր հովանու տակ է առնում հայերի ազատագրական պայքարը Կասպից ծովեզերքին ռուսների ամրանալուց հետո։
  • 1724 թվական – Իվան Կարապետի առաջարկով սղնախները դիմում հղեցին Պետրոս Մեծին Խնդրելով իրենց պաշտպանել «անօրենների սրից»։
  • 1724 թվական ամառ – Իվան Կարապետը կապ հաստատեց Ղափանի դիմադրական շարժման ղեկավարների հետ։
  • 1724 թվական – Ղարաբաղի սղնախների ուժերով Իվան Կարապետը օգնում է ղափանցիներին՝ խոստանալով Ռուսաստանի հովանավորությունը։
  • 1723 թվական – Գիլանը գրաված գեներալ Լևաշովը ցարի պատվերով կապվեց շահի դեմ ապստամբած աֆղանների ղեկավար Միր Մահմուդի հետ և խոստանալով նրան Իրանի գահակալ ճանաչել, պատվիրեց հրաժարվել Թուրքիային հպատակվելու մտքից։
  • 1723 թվական – թուրքերը մտան Թիֆլիս՝ պատրաստվելով գրավել Երևանը և ողջ Անդրկովկասը։
  • 1723 թվական – Պետրոս ցարը որոշեց հակաթուրքական պայքար կազմակերպել Անդրկովկասյան ժողովուրդների և Իրանի միջոցով։
  • 1723 թվական – Իվան Կարապետը Գանձակի մուսուլմաններին կոչ արեց համաձայնություն կնքել Ղարաբաղի քրիստոնյաների հետ։
  • 1723 թվական – Գանձակի թաթար և հայ զինված ուժերը միացան Կախեթի Կոնստանդին թագավորին /Գանձակի բեկլարբեկի՝ Մուհամադկուլի խանի/ և 18-20 օր դիմադրեցին Իբրահիմ փաշայի բանակին։
  • 1723 թվական – Թուրքերը պարտություն կրեցին Գանձակում, որի պաշտպանությանը մասնակցեցին վրաց-ադրբեջանական զորամասերից բացի նաև հայ մերձավոր սղնախները։
  • 1723 թվական – Հայ սղնախները դիմադրեցին լեզգիների առաջնորդի՝ Հաջի Դավուդբեկին, խոչընդոտելով անցնել Քուռը և թուրքերին միանալ՝ Գանձակի վրա հարձակման ժամանակ։
  • 1724 թվական Մարտի 24 – Կնքվեց Գանձակի պայմանագիրը իրանական կողմնորոշում ունեցող վրաց ու թաթար ֆեոդալների և հայկական սղնախների միջև՝ շահ Թահմազ 2-րդի ներկայացուցիչների, Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Իվան Կարապետի և Գնձակի բեկլարբեկի՝ Մուհամադկուլի խանի մասնակցությամբ։

Գանձակի պայմանագիր

  • Սղնախների հայ բնակչության ղեկավարները հպատակվելու են Գանձակի խանության զաջար իշխանավորներին,
  • Հայերը հրաժարվում են Գանձակ քաղաքի կալվածատերերի և մյուս շիա մուսուլմանների դեմ իրենց ունեցած ապստամբական դիրքորոշումից,
  • Հայերի օգնությունը Գանձակի ազգաբնակչությանը՝ թուրքերի հարձակման դեպքում լինելու է փոխադարձ։
  • 1724 թվականի հուլիսի 12 – Կոստանդնուպոլսում կնքվեց ռուս-թուրքական պայմանագիրը։

Ռուս-թուրքական պայմանագիր

  • Թուրքիան ճանաչում է Ռուսաստանիտիրապետությունը՝ Դերբենդիցմինչև Մազանդարան ընկած Կասպից ծովի առափնյա շրջաններում,
  • Ռուսաստանը ճանաչում է Թուրքիայի տիրապետութունը Իրանի անդրկովկասյան տիրույթների նկատմամբ /ներառյալ Թիֆլիս, Գանձակ, Նախիջևան քաղաքները, Ղարաբաղի ու Ղափանի մարզերը և այն իրանական հողերի վրա, որոնք գտնվում էին Արդեբիլ-Թավրիզ գծից դեպի հյուսիս ու Թավրիզ-Քիրմանշահ գծից դեպի արևմուտք/։
  • 1724 թվական- Արիֆ Ահմեդ փաշան, իր տրամադրության տակ ունենալով Կարսի 100-ավոր թնդանոթներ, Գյումրիի վրայով մտավ Արարատյան դաշտ և պատրաստվեց պաշարել Երևանը
  • 1724 թվական-Սուրմալուի, Շորգյալիև Ապարանի շրջանների շուրջ 300 գյուղերի բնակիչներ քշվեցին Թուրքիայի խորքերը։
  • 1724 թվական Թուրքիան գրավեց Օրդուբադը։
  • 1724 թվական Թուրքիան գրավեց Նախիջևանը։
  • 1724 թվական Թուրքիան գրավեց Գողթնը։
  • 1724 թվական Թուրքիան գրավեց Հադամանը։
  • 1724 թվական Թուրքիան կենտրոնացրեց ուժերը Երևանն ու Թավրիզը գրավելու համար։
  • 1724 թվական Պաշարված Երևանը դիմադրեց 3 ամիս
  • 1724 թվական Երևանը պաշարած թուրքական զորքը տվեց 20 հզ. զոհ։
  • 1724 թվական Պարենի կարիքն ստիպեց Երևանի Մահրալի խանին քաղաքը հանձնելու բանակցություններ սկսել։
  • 1724 թվական (սեպտեմբեր 26– պաշարված Երևանը անձնատուր եղավ)։
դքխ Հայ ազատագրական պայքարը միջնադարում Վաղ միջնադար ԳործիչներՎարդան Մամիկոնյան • Ղևոնդ Երեց • Վասակ Սյունի • Սահակ Բագրատունի • Վահան Մամիկոնյան • Աշոտ Բագրատունի • Գրիգոր ՄամիկոնյանՄարտերՎարդանանց պատերազմ • Վահանանց պատերազմ • Կարմիր Վարդանի ապստամբություն • Արմինիայի հակաարաբական ապստամբություններ (8-րդ դար)Զարգացած միջնադարԳործիչներ`Աշոտ Բագրատունի • Զաքարիա Ձագեցի • Աշոտ Արծրունի • Զաքարե և Իվանե ԶաքարյաններՄարտերԱրմինիայի ապստամբություն (850-855)  • Հայաստանի ազատագրումը Զաքարյանների կողմիցՈւշ միջնադար Գործիչներ`Աբգար Թոխաթեցի • Ստեփանոս Սալմաստեցի • Միքայել Սեբաստացի • Հակոբ Ջուղայեցի • Մահտեսի Մուրատ • Հովհաննես Թութունջի • Իսրայել Օրի •Մինաս վարդապետ Տիգրանյան • Դավիթ Բեկ • Մխիթար սպարապետ • Տեր-Ավետիս • Ավան հարյուրապետ • Եսայի Հասան-Ջալալյան • Իվան Կարապետ • Հովսեփ Էմին • Շահամիր Շահամիրյան • Մովսես ԲաղրամյանԺողովներԷջմիածնի եկեղեցական ժողով (1547) • Սեբաստիայի ժողով (1562) • Էջմիածնի եկեղեցական ժողով (1677) • Անգեղակոթի ժողովՄարտերԱրմինիայի ապստամբություն (850-855) • Սյունիքի ազատագրական պայքար (1722-1730) • Արցախի ազատագրական պայքար (1724-1731) • Երևանի ինքնապաշտպանություն (1724)
Posted in հայոց լեզու, Գրականություն, Uncategorized

Դերենիկ Դեմիրճյան Ավելորդը համառոտ

Պատմվածքի հերոսը Հաճի աղան է՝ մի վաճառական, որը շատ է սիրում և արժեքավորում իր ունեցվածքը: Նրա փողոցով անցնելը մի հանդես էր, աղայակա՜ն։ Միշտ հաստ շալը 60-70 տարեկան կուզի վրայով վզին փաթաթած, երկար իրանը բերանքսիվայր ընկնելու պես՝ առաջ թեքած, ուղտի վիզը աոջև երկարած, սև ակնոցների արանքից սապատավոր քիթը օդի մեջ խրած, հայացքը դեպի հեռուն, մի կետի՝ քայլում էր։ Եվ այդ ֆեսավոր Հաճին գիտեր ամեն դար ու փոսի, քար ու ոտնատեղի սովորական պատռվածքը, և եթե սայլի, ոտի կամ բնության հետևանքով քարերն ու ոտնատեղերը նոր կարգով դասավորվեին, Հաճի աղան կանգ կառներ, լրջորեն կկշռեր նոր ոտնատեղի վտանգի չափը, իր դեղնած գավազանի ծայրով բախելով, կստուգեր ոտը դնելիք քարի հավատարմությունը և, գավազանը ցեխի կամ ջրի մեջ դիմահար տալով, զգույշ աքլորի պես ոտները գետնից պոկելով ու վար դնելով, գերագույն խնամքով կանցներ վտանգավոր տեղը։ 17 տ․ առաջ միայն՝ իր անդրանիկ որդուն թաղելիս՝ Հաճի աղան թույլ տվեց, որ կապույտ մահուդ շալվարի տոտերը ցեխոտվեն, և մեկ էլ այսօր, երբ իմացավ, որ թուրքական զորքը ռուսներին նեղելով հաղթական մոտենում է իրենց փոքրիկ սահմանամերձ քաղաքին:

Հաճի աղայի ընտանիքում ավանդույթ կար, որ հենց որ Հաճի աղան մտնում էր տուն, ընտանիքի կանայք պետք է նրա համար սուրճ պատրաստեին, հանեին նրա կոշիկները…Երբ Հաճի աղայի քույրը՝ Սրբունը, որը կորցրել էր իր ամուսնուն, հիվանդանում է տիֆով և անդամալույծ է դառնում, Հաճի աղան նրան բերում է իր տուն և նրա համար անկյուն է հատկացնում, որովհետև չի ուզում, որ Սրբունը բեռ դառնա ուրիշների ուսերին և նրանք բողոքեն իրենից: Բայց այդ անում է թերևս ոչ թե իր քրոջ, այլ իր պատվի մասին:Հաճի աղան երբ իմացավ, որ թուրքերը գալու են քաղաք, առաջին բանը, որ մտածեց, իր տունը, ընտանիքը և հարստությունը փրկելն էր, իսկ եթե դա չհաջողվի, ինքն իրեն փրկելը: Նա իրեն ավելի էր սիրում, քան իր ընտանիքը:Երբ գալիս է փախչելու պահը, Հաճի աղան չի կարողանում ֆուրգոն և սահնակ վերցնել: Սահնակը անհամեմատ փոքր էր ֆուրգոնից, և նա չի ցանկանում վերցնել իր անդամալույծ քրոջը: Եթե վերցներ, ապա չէր կարող պահել իր ընտանիքը և տարիների աշխատած հարստությունը չէր կարողնա փրկել: Եվ, քանի որ նա ինքնասեր էր ու մտածում էր իր անձի մասին, չէր կարող չվերցնել իր հարստությունները: Վերջում Հաճի աղան զղջում է իր արածի համար, փնտրում է քրոջը, բայց չի գտնում: Հաճի աղան ինքն իրեն չի ներում այդ արարքը, հոգեպես շատ տանջվում է, հասկանում, որ ավելորդ մարդ աշխարհում գոյություն չունի: Մահից առաջ «ավելորդի» հիշատակի համար ոսկի է տալիս տերտերին աղքատներին բաժանելու համար:

Կերպարներ

  • Հաճի աղա
  • Հաճի մար
  • Սրբուն
  • Հարսներ
  • Որդիներ
  • Տերտեր