Category: հայոց լեզու

Կարդալ բնագիրը և կատարել 6-20 առաջադրանքները.

(1) 1 Աշխարհահռչակ կոմպոզիտորը՝ Արամ Խաչատրյանը, այն հազվագյուտ արվեստագետներից է, 2 որոնք կենդանության օրոք արժանացան համաշխարհային փառքի և ճանաչման: (2) Մի հանգամանք, սակայն, զայրացնում էր Խաչատրյանին. որ երկիրն էլ այցելեր, նախ և առաջ հատուկ հիացմունքով կատարում էին «Սուսերով պարը»՝ գրված «Գայանե» բալետի համար: (3)-Թողած «Սպարտակը», իմ մյուս ստեղծագործությունները՝ միշտ պատահականորեն ստեղծված այդ պարի մասին են խոսում,- հաճախ էր ասում նա՝ չափազանց վրդովված: (4)Երբ Խաչատրյանը գրեց «Գայանեն», նախնական տարբերակում «Սուսերով պարը» չկար. ահա զավեշտալի մի պատմություն՝ կապված «Սուսերով պարի» ստեղծման հետ: (5) Բալետը Մոսկվայում պատրաստվում էր բեմադրության, իսկ ինքը՝ հեղինակը, այդ օրերին Կույբիշևում էր: (6) Մի օր անսպասելիորեն կոմպոզիտորի տանը հայտնվեցին Մեծ թատրոնի մի խումբ աշխատակիցներ տնօրենի ուղեկցությամբ. պարզվեց՝ «Գայանեի» մեջ ընդգրկված մի անվանի մենապարուհի դժգոհ է, որ չունի անձամբ իր համար գրված պար: (7) -Արա՛մ Իլյիչ, Ձեզ համար ի՞նչ դժվար բան է մի պար հորինելը,- աղերսական ձայնով խնդրում էին եկվորները.- խնդրում ենք մտնել մեր անելանելի վիճակի մեջ: (8) Խաչատրյանը զայրացավ. հանպատրաստից ինչպե՞ս կարելի է ստեղծագործել. դա արդեն քմահաճույք է: (9) Բայց ինչ կարող էր անել. մարդիկ երկար ճանապարհ էին կտրել-անցել: (10) Բարկացած նստեց դաշնամուրի մոտ և մատներով հենց այնպես հարվածեց ստեղներին՝ խռովված հոգին հանգստացնելու համար: (11) Զգաց՝ բարկության պահին իջեցրած հարվածները յուրահատուկ չափով հնչեցին: (12) Մի քանի օր անց թատրոնի աշխատակիցները հրաժեշտ տվեցին կոմպոզիտորին խանդաղատանքով՝ Մոսկվա տանելով «Սուսերով պարի» նոտաները. այդ մոլեգնող մեղեդին համընդհանուր ընդունելություն գտավ: (13) Անգլիայում մեծանուն կոմպոզիտորը հրավեր ստացավ առաջին նախարարից: (14) Երբ ուղեկցող անձանց հետ մտավ լուսավոր առանձնարանի ընդարձակ հյուրասենյակը՝ ձեղունից կախված հսկայական ջահով, ոչ ոք չդիմավորեց նրան: (15) Շքեղաշուք դահլիճը դատարկ էր ու լուռ: (16) Սովոր լինելով լեփ-լեցուն դահլիճների և հոտնկայս ծափահարությունների՝ Խաչատրյանն ապշեց: (17) Բայց կատարվեց անսպասելին. դիմացի պատին տեսավ իր մեծադիր նկարը՝ դիրիժորական փայտիկը ձեռքին, և երփներանգ ծաղիկների մեծ փնջեր՝ բյուրեղապակյա ծաղկամաններով դրված նկարի տակ: (18 )Նա մերթ ակնապիշ 3 նայում էր նկարին, մերթ շուրջբոլորը, երբ նկարի հետևից որոտընդոստ ձայնով հնչեց «Սուսերով պարը»:
Ըստ Ռ. Զարյանի

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 6. 13-րդ և 14-րդ նախադասություններից դուրս գրել 4 ածական.
մեծանուն, լուսավոր, ընդարձակ, հսկայական

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 7. 12-րդ նախադասությունից դուրս գրել 2 դերանուն և որոշել տեսակը.
մի֊անորոշ դերանուն
այդ֊ցուցական դերանուն

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 8. 15-րդ նախադասության դատարկ և լուռ բառերի համար գրել երկուական հոմանիշ.
դատարկ֊սնամեջ, թափուր
լուռ֊անձայն, անշշուկ

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 9. 10-րդ և 12-րդ նախադասություններից դուրս գրել անկախ դերբայների օրինակներ.
բարկացած, խռովված, մոլեգնող

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 10. Որոշել 10-րդ նախադասության դիմավոր բայերի եղանակը, ժամանակաձևը, դեմքը, թիվը.
նստեց֊սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, չեզոք սեռ, երրորդ դեմք, եզակի թիվ
հարվածեց֊սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, չեզոք սեռ, երրորդ դեմք, եզակի թիվ

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 11. 18-րդ նախադասությունից դուրս գրել անհոդակապ 2 բարդ բառ.
շուրջբոլորը, որոտընդոստ

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 12. 6-րդ նախադասությունից դուրս գրել Ա ներքին հոլովման պատկանող 2 գոյական.
Տուն, ուղեկցություն

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 13. 3-րդ նախադասությունից դուրս գրել ածանցավոր 2 բառ.
ստեղծագործություններ, պատահականորեն

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 14. 17-րդ նախադասությունից դուրս գրել ուղիղ խնդրի 2 օրինակ.
նկարը, փնջեր

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 15. 5-րդ նախադասությունից դուրս գրել բացահայտիչը և բացահայտյալը և նշել բացահայտչի տեսակը.
Ինքը՝ հեղինակը, բուն բացահայտիչ

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 16. 13-րդ նախադասությունից դուրս գրել տեղի պարագայի 1 օրինակ.
Անգլիայում

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 17. 12-րդ նախադասությունից դուրս գրել հետադաս դերբայական դարձվածը․
Մոսկվա տանելով «Սուսերով պարի» նոտաները

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 18. 10-րդ և 11-րդ նախադասություններից ո՞րն է համադասական, գրել նախադասությունը.
Բարկացած նստեց դաշնամուրի մոտ և մատներով հենց այնպես հարվածեց ստեղներին՝ խռովված հոգին հանգստացնելու համար:

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 19. 3-րդ նախադասության ուղղակի խոսքը փոխակերպել անուղղակի խոսքի.
Նա, չափազանց վրդովված, հաճախ էր ասում, որ, թողած «Սպարտակը», իր մյուս ստեղծագործությունները միշտ պատահականորեն ստեղծված այդ պարի մասին են խոսում։

1. ա) Լրացնել բաց թողած տառերը և կետադրել։

Մամիկոնյան նախարարը հապճեպ ու կողքանց զննեց խոսողին, և նորից բոլորը լռեցին։ Հայրապետը մտահոգ շուրջն էր նայում և կարծես զննում մերթ կրականոցը, որի մեջ հանգչում էին փայտերը, մե´րթ պատերի մորթիները, մե՜րթ հատակին ճապաղած վագրենին ու բազմաստեղյան աշտանակը, որի բոլորակ ափսեում սևացել էր ողջ գիշերը յուղի մեջ թաթախված պատրույգը։ Որմնախորշի գրադարակից նրան էին նայում մատյանները’ փղոսկրյա կազմով, ոսկեզօծ ու ակնազարդ։ Նայում էր հազարապետը’ աշխույժ եռանդի ու սուր մտքի տեր այդ մարդը, և սիրտը մղկտում էր, թախիծը խեղդում էր կոկորդը։
-Ի՞նչ ես խորհում,- սթափվելով մտքերից` դարձավ նա Վարդանին,- լինելիքը կլինի։
Վարդանը հայացքը հատակին խոնարհած` մտմտում էր ասելիքը։
-Տիա՜րք, ժամ չէ դժգոհության։ Հազկերտին պատասխանելը միայն հոգևորների գործը չէ։

բ) Արտագրել` մեծատառերը թողնելով միայն անհրաժեշտ դեպքերում։

Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Արշարունիք գավառում՝ այնտեղ, ուր Արաքս և Ախուրյան գետերը խառնվում են իրար և կազմում մի հարթ թերակղզի, մեծազդեցիկ նախարարներից մեկի ապարանքն էր։

2. ա) Կազմել 6 բարդ բառ` սյունակներից ընտրելով մեկական արմատ:

Պտուղ	գաղութ
խաղաղասեր	փրփուր
սրբավայր	կերակուր
խրձադեզ	կարոտագին
բուժօգնություն	բուրմունք
անուշ	Սեղանատամ

Սիրակարոտ, ատամնաբույժ,գաղթավայր,փրփրադեզ,անուշաբույր,պտղակեր։

բ) Յուրաքանչյուր սյունակից ընտրելով մեկական արմատ և վերջածանց` կազմել 6 վերջածանցավոր բառ:

Փաստաբան	Արք        Փաստացի
Տնատեր	Անի        Տիրացու
Ստուգատես	Ոց          Ստուգարք
Հոգնատանջ	Ացի        Տանջանք
Անջնջելի	Ացու       Ջնջոց
Չարալեզու	Անք        Լեզվանի

3.
ա) Առանձնացնել և կողք կողքի գրել իմաստով իրար մոտ (հոմանիշ) բառերը (ընդամենը 5 եռյակ):

Թափառական, լավատեղյակ, անզգա, ստոր, շատակեր, անհողդողդ, պանդուխտ, բոլորանվեր, անկուշտ, նվաստ, անձնուրաց, վաղածին, ինքնազոհ, բանիմաց, աստանդական, որկրամոլ, գիտակ, անարգ:

թափառական, պանդուխտ, աստանդական

լավատեղյակ, բանիմաց, գիտակ

ստոր, նվաստ, անարգ

շատակեր, որկրամոլ, անկուշտ

անձնուրց, ինքնազոհ, բոլորանվեր

բ) Առանձնացնել և կողք կողքի գրել իմաստով իրար հակառակ (հականիշ) բառերը (ընդամենը 5 զույգ):

Զառամյալ, ապառիկ, կոկիկ, վախկոտ, դեռատի, խոսուն, մեղկ, պինդ, փխրուն, կանխիկ, խիզախ, մունջ։

զառամյալ- դեռատի,

ապառիկ— կանխիկ

վախկոտ— խիզախ

խոսուն— մունջ

պինդ—փխրուն

4.
ա) Փակագծերում տրված բառերը տեղադրել նախադասության մեջ` ըստ անհրաժեշտության ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների:

1. Մենք խուսափում էինք նրա գործած քստմնելի արարքի մասին որևէ հարց տալ, թեև ինքը պահանջ էր զգում իր մտքերն արտահայտելու։

(ինքը, գործել, արտահայտել, հարց տալ)

2. Հաճախ նա գիշերները վեր էր թռչում խայթվածի պես, գալարվում անկողնու մեջ, ճչում հրդեհում այրվողի նման, հետո լռում սարսափած։

(սարսափել, անկողին, վեր թռչել, այրել)

3. Միայն հետմիջօրեի տապին փոքր-ինչ ննջում էր այգու ստվերախիտ մի անկյունում` ծառերով քողարկված հոլիկում։

(քողարկել, հետմիջօրե, այգի, անկյուն)

բ) Առանձնացնել այն գոյականները, որոնք հոգնակին կազմում են — եր վերջավորությամբ:

Կոճակ, քարանձավ, վերնատուն, մեծատուն, հացատուն, ուսապարկ, պատմաբան, միլիոնատեր, տուփ, վիպասան:

կոճակներ, քարանձավներ, մեծատուններ, պատմաբաններ, միլիոնատերեր, վիպասաններ

վերնատներ, հացատներ, ուսապարկեր, տուփեր

5.
1) Բարդ ստորադասական նախադասությունը վերածել պարզ նախադասության, իսկ դերբայական դարձվածով (պարզ) նախադասությունը` բարդ ստորադասական նախադասության։

ա) Ցուցում է տվել, որ շենքի ցուցանակը վաղը ևեթ փոխեն։
Ցուցում է տրվել՝ վաղը ևոթ փոխել շենքի ցուցանակը։

բ) Այս իշխանիկն էլ, ահա, կցանկանա հաճոյանալ Արշակին` նրա արքունիքում պաշտոն ստանալու համար։
Այս իշխանիկն էլ, ահա, ցանկանում է հաճոյանալ Արշակին, որ նրա արքունիքում պաշտոն ստանա։

2) Ուրիշի ուղղակի խոսքը վերածել անուղղակի խոսքի, իսկ անուղղակի խոսքը` ուղղակիի:

ա) — Մի´ խոսիր, հետևի´ր ինձ, — զգուշացրեց ինձ ուղեկիցս, — հակառակ դեպքում կմոլորվես և կկորցնես մեզ:
Ուղեկիցս զգուշացրեց ինձ, որ չխոսեմ և հետևեմ իրեն, հակառակ դեպքում կմոլորվեմ և կկորցնեմ իրենց։

բ) Ծանր մտորումների մեջ էր իշխանը` ինչ անի, ում դիմի, որ իրեն հասկանան ու օգնեն:
Ծանր մտորումների մեջ էր իշխանը․ << Ինչ անեմ, ում դիմեմ, որ ինձ հասկանան ու օգնեն։>>

3) Փոփոխել դերբայական դարձվածի շարադասությունը երկու ձևով:

Ձորափով անընդհատ վերելք կատարելով` մենք դեպի Հալիձոր էինք բարձրանում:
Մենք դեպի Հալիձոր էինք բարձրանում՝ ձորափով անընդհատ վերելք կատարելով։
Ձորափով, մենք դեպի Հալիձոր էինք բարձրանում, անընդհատ վերելք կատարելով։

6.
1) Փակագծերում տրված բառերից ընտրել ճիշտը և տեղադրել նախադասության մեջ:

ա) Հուլիսին սկսվեցին հայ — ադրբեջանական (պաշտոնեական, պաշտոնական) հանդիպումները:

բ) Հրամանատարը խստորեն հետևում էր կանոնադրական (պահանջների, պահանջմունքների) ճշգրիտ կատարմանը:

2) Տեղադրել այն բառը, որը կունենա փոխաբերական իմաստ:

ա) Դեպի ձախ ավազուտներ էին և (լերկ, տխուր, ամայի) բարձրավանդակներ:

բ) — Ապրի Դավիթ Բեկը, — (որոտաց, ասաց, պատասխանեց) ամբոխը:

Ասում են (սկսեց Ռեջինալդը), թե հաղթանակից տխուր բան չկա, բացի պարտությունից: Եթե դուք երբևէ անցկացրել եք, այսպես կոչված, տոները ձանձրալի տանտերերի տանը, ապա կհամաձայնեք նման հայտարարության հետ: Երբեք չեմ մոռանա Բեբուոլդների մոտ անցկացրած ամանորյա օրերի մասին: Տիկին Բեբուոլդը ինչ-որ բարեկամական հարաբերությունների մեջ է հայրիկիս հետ (իր հերթին համարվում է զարմուհի և պետք է սպասեիր նրա հրավերին), և դա համարվեց բավարար հիմք այն բանի համար, որ ես ստիպված էի նրա հրավերը ընդունել վեցերորդ անգամ հարցնելիս. Չնայած՝ ինչո՞ւ պետք է երեխան տուժի հոր մեղքերի համար. այդ հարցի վերաբերյալ ես չունեի ոչ մի պատասխան:

Տիկին Բեբուոլդը ընդհանրապես շատ մռայլ անհատականություն է, անգամ երբ նա ինչ-որ տհաճ բան է ասում իր ընկերներին, կամ մթերքների ցուցակ է կազմում, նրա դեմքին ժպիտ չի հայտնվում: Նա հաճույքները տխրությամբ է ընկալում: Դուրբարի պետական փիղը նմանատիպ տպավորություն է թողնում, երբ նայում ես նրան: Նրա ամուսինը չարչարվում է այգում, յուրաքանչյուր եղանակին: Երբ մի մարդ սելավին դուրս է գալիս տնից, որպեսզի վարդի թփերի վրայից թրթուրներին վերացնի, ես հույս ունեմ, որ նրա ներքին կյանքը թողնում է ցանկանալ ավելին, ամեն դեպքում, երևի դա շատ է անհանգստացնում թրթուրներին:

Այնտեղ, իհարկե, ուրիշ մարդիկ էլ կային: Օրինակ՝ ինչ-որ մայոր, ով մեկնում էր որսորդության Լապլանդիա և դրա նման վայրեր. չեմ հիշում՝ ում էր նա որսում, ինչևիցե, դա արդեն կարևոր չէ: Բայց ամեն անգամ, երբ մենք հավաքվում էինք սեղանի շուրջ, նա մանրամասնորեն սկսում էր պատմել մեզ, թե ինչպիսի վայրի կենդանիներ անյտեղ կային և նկարագրում էր նրանց չափսերը՝ պոչից մինչև քթի ծայրը, ասես թե մենք պատրաստվում էինք օգտագործել նրանց մորթիները ձմռանը ծածկվելու համար: Ես սովորաբար հիացմունքով էի լսում էի նրան։ Իմ կարծիքով, այս դեմքի արտահայտությունը ինձ շատ էր սազում, բայց, պատահաբար, ես նրան ասացի Լինքոլնշիրի ճահճում իմ կրակած օկապիի չափսերը: Մայորը կարմրեց (հիշում եմ, որ այդ պահին ես մտածում էի, որ պետք է լոգարանի պատերը ներկել այս հոյակապ մուգ կարմիր գույնով), և ինձ թվաց, որ հոգու խորքում նա անմիջապես չսիրեց ինձ: Տիկին Բեբուոլդը շտապեց նրան օգնության և հարցրեց, թե ինչու նա իր սպորտային նվաճումների մասին գիրք չի գրում, դա այնքան հետաքրքիր կլիներ: Նա միայն որոշ ժամանակ անց հիշեց, որ տիկին Բեբուոլդին է տվել երկու հաստ հատորյակ՝ այդ թեմայի վերաբերյալ, իր նկարի հետ միասին, գրքի կազմին գրված ստորագրությամբ և հավելվածում, որը նկարագրում է Արկտիկայի երկբալ փափկամարմնի սովորությունները:

Երոկոյան մենք մոռանում էինք ամենօրյա պրոբլեմների և պարտականությունների մասին, և ահա այդժամ սկսվում էր կյանքը: Արդեն որոշված էր, որ թղթախաղը շատ անլուրջ և դատարկ ժամանակ անցկացնելու միջոց է, այդ պատճառով հյուրերի մեծ մասը խաղում էր այն, ինչն անվանում էին գրքի վիկտորինա: Սկզբի համար պետք է դուրս գային միջանցք, երևի ոգեշնչման համար, հետո խաղացողները վերադառնում էին հյուրասենյակ՝ խլացուցիչներով, ինչը նրանց հիմար տեսք էր տալիս, և հյուրերը պետք է գուշակեին, որ մտնողը Ուի Մակ-Գրեգերն է: Ես դիմադրեցի այս խելագարությանը, որքան կարող էի, բայց, ի վերջո, բարությունից ելնելով, համաձայնեցի որպես գիրք ներկայանալ ՝ զգուշացնելով նրանց, որ ինձնից որոշ ժամանակ կպահանջվի:

Նրանք ինձ սպասեցին մոտավորապես քառասուն րոպե, և այդ ամբողջ ընթացքում ես խոհարարի օգնականի հետ պահեստում կեգլի էի խաղում. հաղթում է նա, ով շամպայնի խցանով՝ առանց կոտրելու, ավելի շատ բաժակներ կգցի: Ես հաղթեցի (յոթ բաժակից չորսն անվնաս մնացին): Ուիլյամը կարծես անհանգստացավ: Հյուրասենյակում արդեն բոլորը

խելագարվում էին նրանից, որ ես չէի վերադառնում, ընդհանրապես նրանց չհանգստացրեց այն, ինչ ես ասացի նրանց, թե այնտեղ, որտեղ ես էի, լույսն անջատվել էր:

– Ինձ երբեք դուր չի եկել կիլլինգը, — մտորելով արտաբերեց տիկին Բեբուոլդը, — Ես ոչ մի խելացի բան չեմ տեսնում Տոսկանայի անձրևորդերի մեջ: Կարծես դա Դարվինն է գրել:

Անկասկած, կրթական կողմից այս խաղերը շատ օգտակար են, բայց ես դեռ բրիջ եմ նախընտրում:

Սուրբ ծննդյան նախօրեին, անգլիական հին ավանդույթի համաձայն, մեզանից սպասվում էր յուրահատուկ տոնական տրամադրություն: Սենյակում քամոտ էր, բայց, կարծես թե դա միակ հարմար տեղն էր ուրախանալու համար, նաև՝ այն զարդարված էր ճապոնական հովհարներով և չինական լապտերներով, ինչը հին անգլիական տեսք էր տալիս: Ինչ-որ երիտասարդ պաշտոնական տոնով պատմեց մեզ մի երկար պատմություն, այն մասին, թե ինչպես ինչ-որ աղջիկ, չեմ հիշում՝ կամ մահացել էր, կամ էլ ոչ պակաս տարօրինակ բան էր արել։ Մայորը նկարեց գունավոր մի նկար՝ վիրավորված արջով: «Լավ կլիներ, եթե երբեմն այդպիսի իրավիճակներում արջերը հաղթեին,- մտածեցի ես,- այնումանայնիվ, հետո գլուխ չէին գովա դրանով»: Չէինք հասցրել ուշքի գալ, երբ մեզ որոշեց զվարճացնել ինչ-որ երիտասարդ՝ մտքեր կարդալով: Նրան նայելով՝ կարելի էր մտածել, որ նա լավ մայր ունի, բայց վատ դերձակ, նրա նմանները, անգամ ճաշի ժամանակ, խոսում են շատ հանգիստ և անընդհատ հարթեցնում են մազերը՝ համոզվելով, որ դրանք տեղում են: Մտքեր կարդալը որոշ հաջողություն ունեցավ: Նա հայտարարեց, որ տանտերը խորհում էր պոեզիայի մասին, իսկ նա համաձայնելով՝ ասաց, որ հենց նոր հիշել էր Օստինի օդը: Ենթադրում եմ, որ նա իրականում մտածում էր՝ արդյո՞ք ոչխարի վիզը և սառը սերուցքային պուդինգը կբավարարի վաղվա ճաշի համար: Երեկոյի ավարտին բոլորը նստեցին նարդու մոտ, իսկ մրցանակը կաթնային շոկոլադն էր: Ես լավ եմ դաստիարակված և չեմ կարծում, որ արժանի խաղերը խաղում են շոկոլադի համար, և ես պատճառաբանելով, թե գլխացավ ունեմ, լքեցի «մարտի դաշտը»: Դրանից մի քանի րոպե առաջ այդ նույնն արեց օրիորդ Լանգսհեն-Սմիթը: Առաջին հայացքից բավականին ահավոր օրիորդ էր. Նա սովորաբար առավոտյան արթնանում էր շատ անսովոր ժամի և այնպիսի տպավորություն էր ստեղծվում, որ նախաճաշից առաջ հասցնում է շփվել եվրոպական պետությունների մեծ մասի ներկայացուցիչների հետ: Նրա սենյակի դռանը մի կտոր թուղթ էր փակցրած` որին գրված էր, որ առավոտյան իրեն կարելի է արթնացնել չափազանց շուտ: Այս հնարավորությունը բաց թողնելը մեղք է:

Ես գրությունը փակեցի ուրիշ թղթով, բացի այն հատվածից, որտեղ գրված էր, որ մինչ ինչ-որ մեկը սա կկարդա, իր դատարկ ապրած կյանքը արդեն ավարտված կլինի, ինքը զղջում է, եթե ինչ-որ մեկին անհանգստություն է պատճառել, և որ կցանկանար իրեն հուղարկավորեին ռազմական պատվով: Մի քանի րոպե անց ես բարձր պայթեցրի թղթե տոպրակը, դուրս թողնելով նրա միջի օդը, և բեմական ձայն հանեցի, որը հաստատ լսվեց նկուղներում: Ինչից հետո, ըստ իմ պլանավորման՝ գնացի քնելու: Այն աղմուկը, որով կոտրում էին այդ աղջկա դուռը, պարզապես սարսափելի էր: Նա ամեն կերպ դիմադրում էր, բայց ինձ թվում էր, որ շուրջ քառորդ ժամ նրանք սենյակում զենք էին փնտրում, ասես գործ ունեն զինված հանցագործի հետ:

Չեմ սիրում հեռանալ «նվերների օրը», բայց երբեմն ստիպված անում ենք այն, ինչը չենք ցանկանում:

Թարգմանությունը անգլերենից
Անգլերեն տարբերակն այստեղ՝ Reginald’s Christmas Revel by H.H. Munro (SAKI)

Աղբյուրը՝ https://milenamadoyan.home.blog/-ից։

1․ Լրացնել տեքստում բաց թողած տառերը.
Լենկթեմուրը ներխուժել էր Հայաստան: Բանբերները նրան հայտնեցին, որ մոտակայքում մի ուխտատեղի կա, որտեղ գտնվում է հայոց յոթ ուղտաբեռանոց ադամանդը: Կաղ զավթիչի ախորժակը գռգռվեց. նա արշավեց դեպի սրբավայրը: Բայց հենց մոտեցան վանքին, Լենկթեմուրի զինվորներն սկսեցին ցավերի մեջ գալարվել ու մեռնել: Բռնակալը հասկացավ, որ այն գերբնական զորություն ունի: Առանց հափշտակելու որևէ բան՝ նա հապշտապ հեռացավ:

2․ Ընդգծել այն բառերը, որոնք գրվում են մեծատառով.
ա) Բոլոր հայ մանուկները սիրում են մեծ գրող Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթները՝ «Չախչախ թագավորը», «Քաջ Նազարը» և այլն:

բ) Փայտակարանը Մեծ Հայքի տասնմեկերորրդ նահանգն էր Կուր և Երասխ գետերի ստորին հոսանքի շրջանում:

գ) Միջնադարի հայ իմաստասեր Գրիգոր Տաթևացին ծնվել է Վայոց Ձորում, աշակերտել է կարկառուն գիտնական, ուսուցչապետ Հովհան Որոտնեցուն։

դ) Հինավուրց հիշատակներով հայտնի Աղթամար կղզին տարածվում է Վանա լճին հարավարևելյան մասում, նրա դիմաց Հայկական Տավրոս լեռնաշղթայի մաս կազմող Կապուտկող լեռն է։

ե) Գրիգոր Զոհրապը կանգ առավ գրասեղանի մոտ և հայացքն ուղղեց Էդգար Շահինի « Փարիզուհին կառքում» նկարին և սկսեց խորհել Հայաստանի ճակատագրի մասին։

3․ Սյունակներից առանձնացնել և կողք կողքի գրել հոմանիշ բառերը (հոմանիշների եռյակ).

1. պաշտել 1. ապականել 1. ոգեշնչել 2. թևավորել 2. ալեկոծվել 2.մեծարել 3. պղծել 3. երկրպագել 3. վշտակցել 4. ծփալ 4. ցավակցել 4. արատավորել 5. կարեկցել 5.գոտեպնդել 5. ծածանվել
   
   Պաշտել – մեծարել – երկրպագել
   Ապականել – պղծել – արատավորել
   Ոգեշնչել – թևավորել – գոտեպնդել
   Ալեկոծվել – ծփալ – ծածանվել
   Վշտակցել – ցավակցել – կարեկցել

4․ Կազմել տրված գոյականների հոգնակի թիվը.
ոտնաձայն – ոտնաձայներ,
հեռագիր – հեռագրեր
պատմագիր — պատմագրեր
հրացան-հրացաններ
կին – կանայք

5․ Ընդգծել ածականի գերադրական աստիճանի օրինակները.

թեթևագույն, ծղոտագույն, վարդագույն, առավելագույն, մոխրագույն, ազնվագույն, ժանգագույն, հազարագույն, լավագույն, գերագույն:

6․ Սյունակներում առանձնացնել որակական և հարաբերական ածականները.

արևելյան, ջանասեր, բարձր, լեռնային, մարդկային, գեղեցիկ, լուսեղեն, օդային, հմուտ, կույր, հավասար, ձրի, հղի, ճաղատ, մերկ, տկլոր, օժանդակ:
Որակական ածականներ — ջանասեր, բարձր, գեղեցիկ, հմուտ, կույր, հավասար, ձրի, հղի, ճաղատ, մերկ, տկլոր, օժանդակ
Հարաբերական ածականներ — արևելյան, լեռնային, մարդկային, լուսեղեն, օդային,

7․ Ո՞ր նախադասության մեջ հատուկ անվան գրության սխալ կա․
1․ Մխիթար Հերացին գիտական և բժշկական գործունեություն է ծավալել կաթողիկոսանիստ Հռոմկլա ամրոցում։
2․ Մեր պատկերասրահում է գտնվում Հովհաննես Այվազովսկու «Նոյն իջնում է Արարատից» կտավը։
3․Երուսաղեմի մատենադարանում են գտնվում հայկական ձեռագիր շատ մատյաններ։
4․ Մեծ Հայքի նշանավոր նահանգներից է փոքր Սյունիքը կամ Արցախը։
Մեծ Հայքի նշանավոր նահանգներից է Փոքր Սյունիքը կամ Արցախը։

8․ Տրված թվականները գրել բառերով.
910 ինը հարյուր տասը
1899 հազար ութ հարյուր իննսունինը
1․600․005 մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար հինգ
XXV քսանհինգերորդ
61-րդ վաթսունմեկերորդ

9․ Կազմել նախադասություն՝ չխախտելով տրված բառերի հերթականությունը.

ա) Մութ, գիշեր, խորհրդավոր, լռություն, խախտել, միայն, եղեգներ, խշշոց:
Մութ գիշեր էր, խորհրդավոր լռությունը խախտում էր միայն եղեգների խշշոցը։բ) Աննա, անհանգիստ, սիրտ, թպրտալ, անորոշ, հուզմունք, ու, երջանկություն:
Աննայի անհանգիստ սիրտը թպրտում էր անորոշ հուզմունքից ու երջանկությունից:
գ) Հանկարծ, անծանոթ, գեղեցկուհի, հայացք, պատահմամբ, հանդիպել, Հունանյան, հայացք:
Հանկարծ անծանոթ գեղեցկուհու հայացքը պատահմամբ հանդիպեց Հունանյանի հայացքին։
դ) Գյուղ, աղբյուր, մոտ, թխկի, տակ, միայնակ, կանգնել, Մարան:
Գյուղի աղբյուրի մոտ՝ թխկի տակ կանգնել էր Մարան։
ե) Մասիս, գագաթ, փայլփլել, ոսկեվառ, շող, որոնք, աչք, շլացնել:
Մասիսի գագաթը փայլփլում էր ոսկեվառ շողերից որոնք աչք էին շլացնում:

Ողջույն, այսօր կներկայացնեմ մի թեմա որի շուրջ զրուցել ենք իմ դասընկերների հետ ՝ կամաորության մասին։

Կամավորությունը անշահախնդիր գործունեություն է, երբ անհատը կամ խումբը գործունեություն է ծավալում առանց ֆինանսական շահի։ Կամավորությունը հայտնի է որպես մասնագիտական և այլ հմտությունների զարգացման միջոց, այն նպաստում է բարության սերմանմանը և մարդկային կյանքի որակի բարելավմանը։ Կամավորությունը օգտակար է նաև կամավորի համար նույնքան, որքան այն անձի կամ համայնքի համար, որոնց կամավորը ծառայություն է մատուցել: Կամավորությունը նաև աշխատանք գտնելու համար կապեր հաստատելու միջոց է։ Շատ կամավորներ հատկապես փորձառություն են ձեռք բերում իրենց մասնագիտության բնագավառում՝ բժշկություն, կրթություն, կամ արտակարգ իրավիճակների օգնություն։ Ուրիշները ծառայում են, երբ նրանց օգնության կարիքը կա, օրինակ բնական աղետների ժամանակ։

Ստուգաբանություն և պատմություն

Առաջին անգամ «կամավորություն անել» արտահայտությունը արձանագրվել է 1755 թվականին։ Այն ծագել է «կամավոր» գոյականից՝ անհատ, ով ինքն իրեն առաջարկում է զինվորական ծառայության անցնելու: «Կամավոր» բառը ոչ զինվորական իմաստով օգտագործվել է 1630 թվականից։ «Կամավորություն» բառն այժմ ավելի շատ օգտագործվում է հասարակական ծառայությունների մատուցման իմաստով։ Զինվորական միջավայրում այն ներկայացնում է անհատին, ով անցել է զինվորական ծառայության իր կամոք, այլ ոչ թե որպես զինակոչիկ։

Քննարկեցինք այն ամենը ինչը կապված էր կամաոր աշխատանքի հետ։ Զրույցն իսկապես շատ հետաքրքիր էր։ Մասնակցում էի առաջին անգամ և ինձ իսկապես շատ դուր եկավ։

Ինչի համար է ուղեցույցը

Ուղեցույցը նախատեսված է կրթահամալիրի սովորողների և ուսուցիչների համար։ Այնտեղ մանրակրկիտ ներկայացված է յուրաքանչյուր կետ, հստակ պարզաբանված է։ Ուղեցույց

Ինչն է ինձ դուր եկել ուղեցույցում

Ինձ դուր եկավ այն կետը, որտեղ նշված է, որ աշակերտն ինքն է որոշում՝ դիմակ կրել, թե ոչ։ Կցանկանայի նաև ավելացնել այն մասին, որ դպրոցում լինեին դիմակներ, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում կարողանայինք ունենալ։ Օրինակ՝ աշակերտը մոռացել է, կամ ձեռքից գցել է։ Այո, նա պետք է իր մոտ ունենա ևս մեկ դիմակ, բայց կարող է պատահել ամեն ինչ։ Դա, իմ կարծիքով, ավելի ապահով կլինի, աշակերտը առանց դպրոցից դուրս գալու կունենա հնարավորություն վերցնել նոր դիմակ։ Կավելացնեմ նաև այն փաստը, որ դպրոցում ներկա պահին կա միայն մեկ ջերմաչափ, բայց աշակերտները շատ են։

Վարժ.316

Դիմադրել մտքին, դիմադրել ճնշմանը, դիմադրել հեռանալու,դիմադրել առաջանալուն, դիմադրել մոռանալու։

Խուսափել մտքից, խուսափել ճնշումից, խուսափել հեռանալուց, խուսափել առաջանալուց, խուսափել մոռանալու։

Վարժ.317

Ա´յ աղվեսներ, ձեռք քաշեք ձեր պոչերից, որովհետև դրանք ավելորդ բեռ են ձեզ համար:
Ութ տարի մնացի այդ երկրում, քանի որ այնտեղ ապրում էի սիրելիիս հետ:
Բոբն արագ վազեց հանդերձանքի կույտի մոտ, որպեսզի իրեն հարմար հանդերձանք գտնի:
Նա ուժ հավաքեց, որպեսզի կարողանա առաջ գնալ իր մասնագիտության մեջ:

Վարժ.318

1. Հայրն ու մայրը ողջունեցին մեզ համբուրեցին շնորհավորեցին իրար:
2. Հայրն ու մայրը ողջունեցին մեզ համբուրեցին, շնորհավորեցին իրար:
3. Հայրն ու մայրը ողջունեցին մեզ, համբուրեցին շնորհավորեցին իրար։

1. Հայաստանը ուր որոշել էր գնալ մանուկ հասակից չէր տեսել:
2. Հայաստանը ուր որոշել էր գնալ, մանուկ հասակից չէր տեսել:
3. Հայաստանը ուր որոշել էր գնալ մանուկ հասակից, չէր տեսել:

1. Նրանց ոտների տակ մի պահ մթագնում էին ձորերը անտառները սևանում էին ամպերի արանքում բեկբեկված շողերի փայլի մեջ:
2. Նրանց ոտների տակ մի պահ մթագնում էին ձորերը անտառները, սևանում էին ամպերի արանքում բեկբեկված շողերի փայլի մեջ:
3. Նրանց ոտների տակ մի պահ մթագնում էին, ձորերը անտառները սևանում էին ամպերի արանքում բեկբեկված շողերի փայլի մեջ:

1. Խաղաղ գիշերվա մեջ թույլ լույս արձակելով երկու աստղ էր պլպլում Ծիծեռնավանքի ծուռ խաչի վրա:
2. Խաղաղ գիշերվա մեջ թույլ լույս արձակելով, երկու աստղ էր պլպլում Ծիծեռնավանքի ծուռ խաչի վրա:
3. Խաղաղ գիշերվա մեջ թույլ լույս արձակելով երկու աստղ էր պլպլում, Ծիծեռնավանքի ծուռ խաչի վրա:

1. Ծովափին կանգնած աղջիկը հայացքը հառել էր հեռու հորիզոնին:
2. Ծովափին կանգնած աղջիկը, հայացքը հառել էր հեռու հորիզոնին:
3. Ծովափին կանգնած, աղջիկը հայացքը հառել էր հեռու հորիզոնին:

Վարժ.320

Ա. Հնդկաստանում Հունդեր անունով մի գյուղ կա, որտեղ ծխելը ոչ միայն արգելվում է, այլև պատժելի (պատժվել): Գյուղացիներից ո´վ էլ լինի (լինել), եթե ծխախոտը կամ ծխամորճը բերանին բռնվի (բռնվել), կտուգանվի (տուգանվել): Սակայն վերջին տարիներին Հունդեր գյուղում միայն մի դեպք է եղել (լինել), որն արժանացել է (արժանանալ) պատժի: Բնակիչներն արդեն վարժվել էին (վարժվել) այն մտքին, որ ծխողներն իրենց գյուղում տեղ չունեն (չունենալ): Հնաբնակները պատմում են, որ ծխելու սովորություն չունենալը շատ վաղուց է սկիզբ առել (սկիզբ առնել) և սերնդից սերունդ փոխանցվել է (փոխանցվել): Այժմ ոչ ոք չի հիշում (չհիշել), թե ե´րբ և ի´նչ պատճառով է առաջացել (առաջանալ) այդ լավ սովորույթտը:

Բ. Հնդկաստանում Հունդեր անունով մի գյուղ կար, որտեղ ծխելը ոչ միայն արգելվում էր, այլև պատժվում էր (պատժվում): Գյուղացիներից ո´վ էլ լիներ (լինել), եթե ծխախոտը կամ ծխամորճը բերանին բռնվեր (բռնվել), կտուգանվեր (տուգանվել): Սակայն վերջին տարիներին Հունդեր գյուղում միայն մի դեպք կար (լինել), որն արժանացել էր (արժանանալ) պատժի: Բնակիչներն արդեն վարժվել էին (վարժվել) այն մտքին, որ ծխողներն իրենց գյուղում տեղ չունեին (չունենալ): Հնաբնակները պատմում են, որ ծխելու սովորություն չունենալը շատ վաղուց սկիզբ էր առել (սկիզբ առնել) և սերնդից սերունդ փոխանցվել էր (փոխանցվել): Ոչ ոք չէր հիշում (չհիշել), թե ե´րբ և ի´նչ պատճառով էր առաջացել (առաջանալ) այդ լավ սովորույթտը: