Հայոց Քաղակակրթության ձևավորման պատմաշխարհագրական միջավայրը

Թեմա 1

Հյուսիս-արևմ․պոնտոսի լեռներ․

Հյուսիս-Կովկաս լեռնաշղթա

Հարավ-Հայկական Տավրոս լեռ

Կենտրոն-Հայկական Պար լեռն․

Բարձր լեռնր

Մասիս(Մեծ Արարատ)-5165մ

Սիփան-4434մ

Արագած-4096մ

Սիս(Փոքր Արարատ)-3925

Կապույտ Ջող-3906մ

Գետեր

1․ Կուր-1113կմ, սկիզբ․ հայկ․ լեռն-ի, հյուսիսում թափվում է Կասպից ծով։

2․ Արաքս-1000կմ, սկիզբ․ առնում Բյուրական լեռներից, թափվում է Կասպից ծով։

3․ Եփրատ-722կմ, Հ/լ-ում 500կմ, Արևլ․ Եփրատ, կամ Արածանի, սկիզբ է առնում Ծաղկանց լեռ․ Արևմ․ Եփրատ, սկիզբ է առնում Ծաղկավետ լեռն․ խառնվում են Ակն քաղաքի մոտ Միջագետքում թափվում Պարսից ծով։

4․ Տիգրիս-400կմ, Արևլ․ Տիգրիս սկիզբ է առնում Յակական Տավրոս լեռն․, Արևմ Տիգրիս սկիզբ է առնում Ծովք լճից։ Եփրատի հետ թափվում է Պարսից ծով։

5․ Ճորոխ-345կմ, սկիզբ է առնում Խաչափայտի լեռներից։ Թափվում է Սև ծով։է

Լճեր

1․ Ուրմիա (Կապուտան ծով)- 15-2մ, ամենամեծ և ամենաղի լիճն է։

2․ Վանա (Բզնունյաց ծով) լճում կա Տարեխ ձուկ,Կտուց, Արտեր, Ախթամար կղզիներ։ Թուրքիայի տիրապետության տակ։ Ծովի բարձրությունը- 1720մ։

3․ Սևանա (Գեղամա ծով, Գեղարքունյանց լիճ) Սևանա թերակղզի։ Ծովի մակ․ բարձր․ 1916մ

Վարչական բաժանում

Մեծ Հայք- 311000կմ2

15 նահանգ՝ Գուգարք, Ուտիք, Արցախ, Սյունիք, Այրարատ, Փայտակարան, Պարակահայք, Վասպուրական, Աղձնիք, Կորճայք, Տուրուբերան, Մոկք,Ծոփք, Տայք, Բարձր Հայք։

Փոքր Հայկ-800000կմ2

Հայաստանի Հանրապետության 29,8 կմ2՝ գավառներ՝ Սյունիք, Գուգարք, Այրարատ, Ուտիք,

Արցախ(Լ Ղ Հ)-12,5 հազ․կմ2՝ գավառներ՝ Արցախ և Ուտիք նահանգներից։