Posted in հայոց լեզու

Հայոց լեզու 296-300

296. Դարձվածքները տեքստի ոճին հարմար հոմանիշ բառերով փոխարինի՛ր։

Մեր դարաշրջանից 481 տարի առաջ Պարսկաստանի տիրակալ Քսերքսեսը պատերազմեց հունական պետությունների միության դեմ։ Ավանդությունն ասում է, թե դա որոշեց միայն նրա համար, որ ուզում էր թուզը համտեսել, իսկ աթենական օրենքներն այդ համեղ պտուղների արտահանությունն արգելել էին։ Փոքրասիական ժողովուրդների դիմադրությունը ոչնչացնելով, քաղաքները գրավելով, վառելով ու քանդելով՝ պարսիկները հասան Եվրոպան Ասիայից բաժանող բնական արգելագծին՝ Հելլեսպոնտոսի նեղուցին։ Նեղուցն անցնելու համար Քսերքսեսը կամուրջ կառուցել տվեց։ Բայց երբ կամուրջն արդեն պատրաստ էր, սոսկալի փոթորիկ պայթեց, որն այն խորտակեց ու ցրիվ տվեց։ Քսերքսեսը բարկացավ, հրամայեց նեղուցի վրա հարձակվել խարազանի երեք հարյուր հարվածով և ջրի մեջ ստրկության շղթաներ գցել։ Ջրի ծեծողներին հրամայված էր արտասանել հետևյալ խոսքերը․ <<Չարաղետ ջուր, քո տիրակալն այս պատիժը նշանակեց, քանի որ դու անազնիվ վարվեցիր, իսկ նա քեզ ոչ մի վատ բան չէր արել>>։ Եվ մինչ պատժում էին ծովին, թագավորը հրամայեց սպանել այն մարդկանց, որոնց հրամայել էր կամուրջ կառուցել։ Ծովի ու մարդկանց խելքին փչեց, որ ավելի լավ է պարսից տիրակալի ճանապարհին դեմ չկանգնեն։ Հետո շինարարները ձեռնարկեցին մի ուրիշ, ավելի ամուր կամրջի շինարարությունը։ Երբ դա պատրաստ էր ու Քսերքսեսի առջև արդեն իսկապես բաց էր Եվրոպա տանող ճանապարհը, տիրակալը տատանվում էր՝ անցնի՞, թե՞ չանցնի։ Ամենայն հավանականությամբ, վախենում էր ծովի վրեժխնդրությունից։ Փոխանակ անմիջապես հեռանալու, նա հրամայեց քրմերին ամեն ինչ անել նեղուցի բարեհաճությունն ու ողորմածությունը նվաճելու համար, իսկ ինքն իր սուսերն ու ոսկե անոթները ծովին հանձնեց։ Զոհաբերությունից հետո սկսվեց անցումը, որը հինգ օր ու գիշեր տևեց։ Քսերքսեսը միայն վերջում համարձակվեց ու անցավ։

297. Նախադասություններով ցո՛ւյց տուր, թե ի՛նչ են նշանակում հետևյալ բառերը։

անցավ – Ընկերոջը սպասելիս նա կարդաց և ժամանակն արագ անցավ։

անցավ – Դեղի շնորհիվ նրա վնասվածքն անցավ էր։

կարող – Նա կասկածում էր, որ անծանոթը կարող էր օգնել իրեն։

կարող – Մենք վերջին վայրկյանին հասցրեցինք շորերը տանել կարողի մոտ։

գրի – Որոշեց, որ օրվա դեպքերի մասին պետք է գրի օրագրում։

գրի – Մի քանի տարի էր արդեն, որ զբաղվում էր հին գրի ուսումնասիրությամբ։

բարի – Նա բարի էր թվում, բայց իրականում ուրիշ էր։

բարի – Պատուհանից երևաց բարի՝ ծառի ճյուղից ընկնելը։

298. Տեքստը համառոտ փոխադրի՛ր։

Գանգատվում են աչքերը․

– Արդեն ինչքան ժամանակ է, որ դժվար ենք ապրում։ Միշտ տեսել ենք, որ Արևը պտտվում է Երկրի շուրջ, բայց ապացուցվեց, որ հակառակն է։ Ջրին նայելիս մտածում էինք, որ այն հանգիստ է ու խաղաղ, բայց պարզվեց, որ ջրի մեկ կաթիլի մեջ կան շատ թվով մանր արարածներ։ Իսկ գիշերվա երկնքին նայելիս մեզ թվում էր, որ այն սև է, բայց հեռադիտակով երևում են անթիվ աստղեր։ Պարզվում է որոշ բաներ, որ տեսնում ենք, իրականում այդպես չեն։ 

300. Ա շարքի նախածանցներից յուրաքանչյուրը բոլոր հնարավոր ձևերով բաղադրի՛ր (բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր) Բ շարքի բառերի հետ։

Անդրկովկաս, անդրադարձ, անդրաշխարհ, հակադարձ, հակակշիռ, համարձակ, համատարած, համակշիռ, համաշխարհիկ, ենթադրել, նախադրել, ներդրել, ներմուծել, ներփակել, ներաշխարհ, պարադարձ, պարփակել, վերադարձ, վերադրել, վերականգնել, տարաշխարհիկ, փոխադարձ, փոխադրել

Posted in Գրականություն

Վերլուծություն

Գարնան անուշ աղմուկով,
Գարնան երգով դու եկար.
Փայլով, փառքով ու շուքով,
Խնդությունով խելագար….

Սիրտըս անուշ խոցեցիր
Արևավառ քո սրով,
Սև օրերըս այրեցիր
Գեղեցկությամբ ու սիրով։

Սիրտըս լիքն էր մութ մեգով,
Սիրտըս թույլ էր ու տկար,—
Գարնան անուշ աղմուկով,
Գարնան երգով դու եկար…

Այս բանաստեղծության մեջ Վահան Տերյանը ներկայացնում է իր սիրած էակին, որին նա շատ երկար էր սպասում և նա վերջապես եկավ։ Տերյանը իր սիրած էակի նմանացնում էր պայծառ, ուրախ գարնան,որը երկար ժամանակ անց եկավ ։ Նա Տերյանի կյանքը լցրեց խաղաղությամբ,երբ նա դեռ չէր եկել Վահան Տերյանի կյանքը լի էր մութ մեգով և նրա սիրտը թույլ էր ու տկար։

Posted in հայոց լեզու

Հայոց Գործնական աշխատանք (305-310)

Առաջադրանք 305. 

Մի մարդ իրեն անհաջողակ էր համարում եւ մտածում էր, որ ինքը ինչ էլ անի ամբողջ կյանքում նույնն էր մնալու։ Ամեն ինչ փորձում էր անել ու հասցնել, սակայն ոչինչ չէր ստացվում։ Նա անընդհատ շտապում էր, այդ իսկ պատճառով նա միշտ կոնֆլիկտի մեջ էր լինում իր կնոջ ու երեխաների հետ։ Մի օրը հերթական վեճից հետո տղամարդը դուրս եկավ տնից։ Նա նյարդայնացած էր շատ ու կրկին շտապում էր։ Հանկարծ ճանապարհին նա տեսավ մի լավ ու կոկիկ հագնված մի ծերունու։ Ծերունին տղամարդուն առաջարկեց լավ աշխատանք, տուն։ Մի պահ տղամարդու շտապողականությունը անցավ եւ ամեն ինչ ընկավ իր տեղը։ Ծերունին խորհուրդ տվեց տղամարդուն, վերացնել իր մեջ շտապողականությունը։ Անցան տարիներ, ծերունին արդեն մահացել էր, իսկ տղամարդը հարստացել էր ու վայելում էր իր ծերությունը։ Տղամարդը խորհում էր այն մասին, թե ինչու էր այդ ժամանակ այդպես շտապում։ Հիմա նա հասկացել է, ամեն ինչ իր ժամանակին է գեղեցիկ:

Առաջադրանք 306.

  1. Վաղուց ի վեր դելֆիներից, հեքիաթներ և զարմանահրաշ պատմություններ են պատմում:
  2. Հունական լեգենդի մի դելֆին է,որն ամեն օր մի տղայի տանում էր դպրոց ու հետ բերում ծովածոց:
  3. Նոր Զելանդիայի Ծովակալության ծովածոցում՝ անունը Պրուս Ջեկ, մի դելֆին երեսուն տարի շարունակ ուղեկցում էր նավերին, և նրա պատպանությունը հատուկ օրենքով էր մշակված:

Առաջադրանք 307.

  • Թանգարանում հնագույն գործիքներ են պահվում:Այդ դամբարանից գիտության հայտնի ամենահին գործիքները գտան:
  • Դժվարագույն խնդիր են տվել ինձ: Գրքի ամենադժվար խնդիրը սա էր:
  • Փոքրագույն ձկներ են լողում իմ ակվարիումում:Իմ ակվարիումի ամենափոքր ձուկն է սա:

Առաջադրանք 308.

  • Հեռվից երևում էին քաղաքի տները:
  • Բանսաստեղծության տները շատ երկար էին:

Առաջադրանք 309. 

  • Ընկերդ մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով:
  • Որսս իմ ոտքով եկավ:
  • Այսինքն՝ծովափի բնակիչներս,ծովից ենք հանում մեր սնունդմ ու հարստությունը
  • Ամենաուժեղ մարզիկդ հաղթանակով պիտի գաս:
  • Ծեր որսորդս կյանքում շատ բան եմ տեսել:
  • Շնորհալի տղաներդխոսքներս դեռ չեք ասել:
  • Սիրտդ քար է, քար:
  • Ձեռքներդ ինկնողին պրծում չկա:

Առաջադրանք 310.

  • Թանգարանի սրահներից բոլորում ցուցադրվող վաթսունական առարկա կա:
  • Դպրոցի ամեն միդասարանում տասվեց սեղան է դրված:
  • Յուրաքանչյուր մի երամում տասնհինգական կռունկ է:
  • Այստեղ ամեն մի գետ երեքական վտակ ունի: